Żniwa
Po trzech lub czterech latach, drzewo wydaje owoce, które rosną w gronach lub rządkach wzdłuż gałęzi.
Niezmielona kawa, którą wszyscy dobrze znamy z wyglądu to oczywiście nasiona kawowca. Nasiona te z początku otoczone są owocem, który kiedy dojrzewa przybiera czerwony kolor. Pod czerwoną skórką (egzokarp) znajduje się mięsisty miąższ (mezokarp), następnie śluzowata powłoka i pergaminowata osłonka ziarna (endokarp). Wewnątrz tych powłok z reguły znajdują się dwa nasiona, zwrócone do siebie płaskimi stronami.
Większość owoców dojrzewając przybiera jaskrawoczerwony kolor. Jednak niektóre odmiany stają się jaskrawożółte. Owoce kawy arabskiej dojrzewają 6-8 miesięcy. Natomiast kawa kenijska potrzebuje od 9 do 11 miesięcy. Z tego powodu, możliwe jest przeprowadzenie tylko jednych żniw w roku. Jednakże w krajach gdzie pora sucha nie jest łatwa do oddzielenia od pory deszczowej (Kolumbia, Kenia) możliwe jest, że rośliny wydadzą owoce dwa razy w roku pozwalając na ponowne zbiory.
Czas żniw zależy od położenia geograficznego. Na północ od równika np. w Etiopii i Ameryce Środkowej żniwa mają miejsce pomiędzy wrześniem a grudniem. Na południe od równika np. w Brazylii czy Zimbabwe żniwa mają miejsce pomiędzy Kwietniem a Majem, ale mogą potrwać nawet do sierpnia. Kraje strefy równikowej takie jak Uganda czy Kolumbia przeprowadzają żniwa przez cały rok, zwłaszcza jeśli plantacje czerpią korzyści z położenia na różnych wysokościach. Z tego powodu, jest możliwy zbiór świeżych nasion przez większość roku.
Zbiory przeprowadzane są ręcznie lub przy wykorzystaniu maszyn w jeden z dwóch sposobów. Pierwszy z nich polega na jednorazowym zebraniu plonu na całej plantacji. Druga metoda polega na zbieraniu plonu w odstępach 8 – 10 dni tylko z tych drzew na których znajdują się czerwone, w pełni dojrzałe owoce. Zbiórka selektywna jest oczywiście bardziej czasochłonna i wymaga większej ilości pracowników. Stosuje się ją tylko na plantacjach kawy arabskiej, zwłaszcza jeśli nasiona mają być poddane przeróbce na mokro.
Na wielkość plonu wpływ ma wiele czynników tj. rozmiar drzew czy rozkład roślin na farmie lub plantacji. Na przeciętnej wielkości farmie jeden zbieracz jest w stanie zerwać pomiędzy 50 a 100 kilogramów owoców dziennie. Jednakże, z tego wszystkiego waga ziarna stanowi jedynie 20 procent, tak więc dzienny plon zebrany przez jedną osobę to 10 - 20 kg. Nasiona kawy pakowane są w worki o standardowym rozmiarze mieszczącym 45 lub 60kg. Dlatego zapełnienie jednego worka zajmuje zbieraczowi ok. 3-6 dni.
Szacuje się, że koszt żniw stanowi około połowę wszystkich wydatków farmy lub plantacji kawy. W Brazylii, podjęto próby zastosowania kombajnów żniwnych, które przejeżdżają ponad kawowcami, obtrząsając gałęzie w celu strącenia dojrzałych owoców do zamontowanego w kombajnie kosza. Kombajny żniwne sprawdzają się jedynie na miękkim, w miarę prostym terenie i wymagają uprzedniego planowania, gdyż mogą być użyte jedynie jeśli rośliny zostały zasadzone w linii prostej. W dodatku, plony zebrane maszynowo muszą przejść proces odsiewania w celu usunięcia liści i łodyg, które wpadły wraz z nasionami do kosza.
Z tego powodu większość nasion kawowca zbierana jest ręcznie. Praca przy zbiorze kawy jest sezonowa i wymaga od zbierających umiejętności rozpoznawania niedojrzałych i chorych owoców, gdyż mogą one wpłynąć negatywnie na finalną jakość całości plonu.
Źródło: Thorn John , The Coffee Companion, Running Press, Philadelphia, London, s. 17-18
